Ministerstwo Skarbu Państwa Analiza od podstaw - Dodatki w mediach - teksty edukacyjne -

Nawigacja

Jesteś tutaj

Dodatki w mediach - teksty edukacyjne

Analiza od podstaw

Jak czytać rachunek zysków i strat – radzi „Parkiet”

Rachunek zysków i strat to najczęściej analizowane przez inwestorów sprawozdanie finansowe. Dostarcza informacji o przychodach generowanych przez spółkę oraz odpowiadającym im kosztach. A także najważniejszym – wyniku finansowym.

Analiza pionowa rachunku wyników pozwala określić, które pozycje z rachunku wyników mają największy wpływ na jego kształt oraz udział których kosztów był najwyższy w przychodach i kosztach ogółem.

Pozycją, której inwestorzy Inwestor Osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej lokująca własne lub powierzone środki finansowe w przedsięwzięcie albo przedsiębiorstwo w celu wypracowania bieżącego dochodu i osiągnięcia zysków kapitałowych. poświęcają najwięcej uwagi, jest wynik netto. Jeśli ma wartość dodatnią, możemy powiedzieć, że spółka przynosi zysk. Jak jednak pokazuje rynkowa praktyka, wielkość ta może często prowadzić inwestora do błędnych wniosków na temat sytuacji firmy. Dlatego najczęściej bardziej miarodajnym wskaźnikiem efektywności działalności przedsiębiorstwa jest wynik operacyjny. W przeciwieństwie do wyniku netto, nie uwzględnia on zysków i strat nadzwyczajnych, płaconych podatków oraz wyników działalności inwestycyjnej i transakcji finansowych. Liczą się tylko przychody i koszty wynikające z podstawowej działalności spółki. Porównując zyski z działalności operacyjnej dwóch różnych spółek można wyciągnąć wnioski na temat różnic w zyskowności biznesów, które prowadzą. W takich porównaniach automatycznie wyeliminowany jest wpływ różnic w strukturach kapitału i różnic wynikających z odmiennych sytuacji podatkowych.

Zasadniczym elementem przychodów, od którego zależy wynik finansowy, są przychody ze sprzedaży. Wielkość przychodów w zestawieniu z zyskami ma istotne znaczenie dla oceny rentowności spółki. Podstawowymi miernikami stosowanymi w tego typu analizie rachunku wyników są wskaźniki rentowności. Ich konstrukcja jest bardzo prosta: zysk z danego poziomu dzielimy przez wartość przychodów ze sprzedaży, otrzymując odpowiednią stopę rentowności – począwszy od rentowności na sprzedaży netto, poprzez rentowność na działalności operacyjnej, gospodarczej i kończąc na rentowności wyniku netto. Wskaźniki rentowności najlepiej porównywać pomiędzy przedsiębiorstwami działających w jednej branży.

W analizie rachunku wyników istotne są nie tylko same wartości poszczególnych pozycji, ale także ich porównanie z analogicznymi okresami z przeszłości. Ponieważ istnieje coś takiego jak efekt sezonowości, przyjęło się, że najlepsze efekty daje porównanie danych z jednakowym okresem z przeszłości – np. wyniki finansowe za II kwartał porównujemy z II kwartałem z lat poprzednich. Tego typu analiza pozwala na ustalanie dynamiki poszczególnych kategorii przychodów i kosztów.

Wzrost przychodów ze sprzedaży jest pozytywnym trendem, świadczy bowiem o potencjale spółki do generowania zysków. Do pełnej analizy tego zjawiska konieczne jest jednak ustalenie, czy zwyżkom obrotów spółki nie towarzyszy nadmierne tempo wzrostu kosztów związanych z prowadzoną działalnością. Niepokojącym sygnałem jest sytuacja, w której koszty rosną szybciej od przychodów. Taka sytuacja negatywnie odbija się na rentowności firmy, obniżając wypracowywane marże.

Pozytywnie natomiast należy ocenić przypadek, gdy wraz z rosnącymi przychodami spółka poprawia wyniki operacyjne. Z kolei spadek przychodów jest zjawiskiem niepokojącym. Może to świadczyć o możliwości utraty przez spółkę części rynku lub grupy klientów. Należy jednak zwrócić uwagę na takie możliwości wyjaśnienia spadku przychodów, jak sezonowość przychodów ze sprzedaży czy odłożona w czasie zapłata za realizowany właśnie kontrakt o dużej wartości. Spadający zysk jest kolejnym sygnałem, świadczącym o pogarszającej się sytuacji finansowej. Najgorszym scenariuszem dla spółki jest spadek wyników operacyjnych. Gdy wynik z podstawowej działalności spółki się kurczy albo – co gorsza – staje się ujemny, inwestycja w akcje takiej spółki jest obarczona sporym ryzykiem.

Nieco inaczej należy interpretować pogorszenie wyniku netto. Na jego wpływ ma bowiem wiele czynników, także niezwiązanych z podstawowym biznesem spółki. Dlatego nawet wystąpienie straty na poziomie netto nie oznacza, że firma rozwija się nieprawidłowo. Przed sformułowaniem takich wniosków należy dokładnie zbadać, co jest powodem takiej sytuacji. Może się na przykład zdarzyć, że firma wygenerowała stratę w wyniku operacji księgowych. Ale jednocześnie zysk netto może być pochodną wyższych przychodów finansowych przy spadającej rentowności działalności podstawowej.

Jacek Mysior, dziennikarz „Parkietu”

Medatdane

Opublikowane przez: Redaktor MSP
Autor:
Ostatnia zmiana: 17.05.2016
do góry