Dobre praktyki w zakresie zapewnienia zrównoważonego udziału kobiet i mężczyzn w organach spółek z udziałem Skarbu Państwa
Wychodząc z założenia, iż równomierne wykorzystanie potencjału całej populacji leży w interesie przedsiębiorców, w szczególności spółek z udziałem Skarbu Państwa, konieczne jest dążenie do zapewnienia zrównoważonego udziału kobiet i mężczyzn w radach nadzorczych oraz zarządach tych spółek.
Jak wynika z szacunków Ministerstwa Skarbu Państwa, kobiety rzadziej zajmują stanowiska zarządcze i nadzorcze w spółkach z udziałem Skarbu Państwa, w szczególności w spółkach publicznych.
Kierując się najlepszymi wzorcami regulacji wypracowanymi w innych państwach europejskich1.) oraz standardami nadzoru obowiązującymi spółki publiczne2.), a także biorąc pod uwagę obowiązujące już w prawie unijnym instrumenty służące promowaniu równego traktowania oraz równości szans mężczyzn i kobiet w zakresie zatrudnienia i pracy3.) oraz przygotowany przez Komisję Europejską projekt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie poprawy równowagi płci wśród dyrektorów niewykonawczych spółek, których akcje są notowane na giełdzie i odnośnych środków [COM(2012) 614 final], Minister Skarbu Państwa rekomenduje stosowanie niniejszych dobrych praktyk w procesach naboru do organów spółek z udziałem Skarbu Państwa, w zakresie w jakim nie pozostaje to w sprzeczności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
W ocenie Ministerstwa Skarbu Państwa, zrównoważony udział kobiet i mężczyzn w organach spółek może przyczynić się do zwiększenia ich efektywności. Właściwym i pożądanym jest wykorzystanie talentów przedstawicieli obu płci w zakresie ich kreatywności i innowacyjności. Zdywersyfikowany pod względem płci skład osobowy będzie sprzyjać wszechstronnej dyskusji w pracach organów spółek oraz podejmowaniu decyzji opartych na zróżnicowanym doświadczeniu, poglądach i wartościach.
Biorąc pod uwagę powyżej przedstawione przesłanki, rekomenduje się zapewnienie zrównoważonego udziału kobiet i mężczyzn wśród członków rad nadzorczych oraz promowanie zrównoważonego udziału kobiet i mężczyzn w zarządach spółek z udziałem Skarbu Państwa w przeprowadzanych procesach rekrutacji.
Do organów spółek z udziałem Skarbu Państwa powinni być powoływani kandydaci posiadający najlepsze predyspozycje, wiedzę i kwalifikacje, zaś kandydatura każdej osoby powinna podlegać obiektywnej ocenie spełniania wszystkich kryteriów stawianych kandydatom, opartej na analizie porównawczej wszystkich kandydatów. W przypadku kandydatów do rad nadzorczych posiadających takie same predyspozycje, wiedzę i kwalifikacje niezbędne do zajmowania danego stanowiska, pierwszeństwo powinno być przyznawane kandydatowi należącemu do niedostatecznie reprezentowanej płci w składzie osobowym organu. Poza obiektywnymi przypadkami braku kandydatów niedostatecznie reprezentowanej płci odstąpienie od niniejszej zasady powinno mieć miejsce jedynie w wyjątkowych okolicznościach, w których obiektywna ocena uwzględniająca kryteria szczególne dotyczące poszczególnych kandydatów wskazywać będzie na konieczność powołania przedstawiciela płci przeciwnej.
Stosowanie tak sprecyzowanej zasady doboru składu osobowego powinno spowodować zapewnienie przynajmniej 30% średniego udziału niedoreprezentowanej płci wśród wszystkich członków rad nadzorczych wybieranych i powoływanych przez Ministra Skarbu Państwa. W spółkach publicznych oraz kluczowych4.) zakłada się osiągniecie tego wskaźnika w perspektywie do roku 2015. Zaleca się stosowanie niniejszych wytycznych w szczególności spółkom z udziałem Skarbu Państwa notowanym na GPW, albowiem z danych dostępnych Ministerstwu Skarbu Państwa wynika, że to właśnie te spółki cechuje niski odsetek udziału kobiet w organach zarządczych i nadzorczych5.).
Niniejsze dobre praktyki wyznaczają standard zachowania, którego Minister Skarbu Państwa będzie przestrzegał w ramach powierzonych kompetencji, przy podejmowaniu decyzji o obsadzie stanowisk nadzorczych i zarządczych, w tych Spółkach z udziałem Skarbu Państwa, gdzie działając jako walne zgromadzenie/zgromadzenie wspólników albo posiadając szczególne uprawnienia podejmuje decyzję o obsadzie danego stanowiska. Rekomenduje się także stosowanie niniejszych dobrych praktyk radom nadzorczym spółek z udziałem Skarbu Państwa w procesie dokonywania wyboru członków zarządów tych spółek.
* * * * *
1.) W ustawodawstwach niektórych państw wprowadzono już środki narzucające określone wymogi uczestnictwa kobiet i mężczyzn w organach spółek handlowych, w tym w ustawodawstwach Francji i Norwegii.
2.) Dobre praktyki spółek notowanych na GPW, I Rekomendacje dotyczące dobrych praktyk spółek giełdowych, pkt 9: „GPW rekomenduje spółkom publicznym i ich akcjonariuszom, by zapewniały one zrównoważony udział kobiet i mężczyzn w wykonywaniu funkcji zarządu i nadzoru w przedsiębiorstwach, wzmacniając w ten sposób kreatywność i innowacyjność w prowadzonej przez spółki działalności gospodarczej”. Źródło: http://www.gpw.pl/pub/files/PDF/foldery/dobre_praktyki_GPW.pdf
3.) Dyrektywy 2006/54/WE i 2010/41/UE.
4.) Lista spółek o kluczowym znaczeniu dla Skarbu Państwa zamieszczona została w dokumencie „Dobre praktyki w zakresie doboru kandydatów na członków organów spółek o kluczowym znaczeniu dla Skarbu Państwa”.
5.) Według statystyk MSP, 17,2% członków rad nadzorczych wszystkich spółek Skarbu Państwa notowanych na GPW Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. (GPW) Spółka organizująca obrót instrumentami finansowymi. to kobiety.